Rusza przeciwpowodziowy „Program Żuławski – 2030”

Umowy na dwa pierwsze projekty przeciwpowodziowe spośród sześciu zaplanowanych dla Żuław, zostały podpisane w Gdańsku w środę 20 lipca br.

Na początek Programu Żuławskiego – 2030, bo tak potocznie nazywa się wieloletni program „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)” Gdańsk i Elbląg na ochronę przeciwpowodziową otrzymają dofiansnowanie w ramach III osi Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jako Instytucja Wdrażająca, przekaże beneficjentom środki unijne w wysokości 166 mln zł.

Gdańsk

Projekt zlokalizowany jest w Mieście Gdańsku na Kanale Raduni, wzdłuż ul. Trakt Św. Wojciecha, na odcinku od zrzutów eksploatacyjno - powodziowych z Kanału Raduni do Opływu Motławy. Obecna trasa Kanału Raduni zawdzięcza swój kształt Krzyżakom, którzy wykopali kanał w celach obronnych oraz dla potrzeb gospodarczych. Długie wieki użytkowania mocno sfatygowały strukturę wałów. Dramatyczna w skutkach powódź z lipca 2001 roku, podczas której doszło do rozmycia brzegów kanału udowodniła, że konieczne są zmiany, które zapobiegną podobnym wydarzeniom w przyszłości. Przebudowa Kanału Raduni na terenie Gdańska zapewni swobodny spływ wód opadowych które 10 lat temu wyrządziły ogromne szkody. Budowa umocnień brzegowych lewego i prawego brzegu kanału oraz przebudowa wału kanału z budową drogi eksploatacyjnej, ( w tym uporządkowanie zieleni, przebudowa kładek dla pieszych) zapewni bezpieczeństwo mieszkańcom gęsto zaludnionego i zurbanizowanego Gdańska, oraz zabezpieczy ujęcie wód w Lipce.
Koszt całkowity projektu to 154, 5 mln zł z czego ponad 131 mln zł dofinansuje, za pośrednictwem NFOŚiGW, Unia Europejska. Termin realizacji projektu – 2014 rok.

Elbląg

Miasto Elbląg do 2013 roku zrealizuje projekt o wartości 42 mln zł, z czego 35 mln zł pozyska, za pośrednictwem NFOŚiGW, z budżetu środków europejskich. Fundusze zostaną przeznaczone na przebudowę systemu przeciwpowodziowego:
• na prawym brzegu rzeki Elbląg
• w rejonie od ujścia rzeki Babicy
• w rejonie od rzeki Fiszewki
• oraz Polder Nowe Pole – Zatorze

Ponadto zostanie zbudowany Lokalny System Monitorowania i Wspomagania Reagowania na Zagrożenia Powodziowe. Jednym z podstawowych elementów tego systemu będzie Moduł Prognozowania Powodzi, który określi zagrożenie wystąpienia powodzi z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym.

Przeciwpowodziowy program żuławski podzielono na kilka etapów. Do roku 2015 wyodrębniono Etap I, w którym zaplanowano przedsięwzięcia o priorytetowym znaczeniu. Wybrano 43 zadania podstawowe i 5 rezerwowych. Będą one realizowane przez sześciu partnerów Programu – Beneficjentów POIiŚ. Program jest realizowany na podstawie porozumienia, którego sygnatariuszami są: Minister Środowiska, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, oraz marszałkowie województwa Pomorskiego i Warmińsko – Mazurskiego. Został on opracowany w zgodzie z wymaganiami prawa krajowego i unijnego. Jest spójny z nowym projektem Polityki Wodnej Państwa oraz wojewódzkimi strategiami rozwoju Polski. Dzięki niemu zostanie zapewniona skuteczna ochrona przeciwpowodziowa na terenie Żuław, głównie poprzez odbudowę i modernizację istniejącego systemu ochrony przeciwpowodziowej.
Żuławy położone na terenach depresyjnych są najbardziej zagrożone powodziami ze wszystkich regionów w kraju. Delta Wisły wraz z Żuławami Wiślanymi zajmują 1% powierzchni Polski. To region zagrożony wodami od strony morza cofką morską i powodziami sztormowymi (październik 2009), a od strony Wisły powodziami zatorowymi u jej ujścia albo powodziami związanymi z przejściem wielkich wód (2010r).

Autor: Witold Maziarz